Maketten konut alanların mağduriyetinin giderilmesi için yasal düzenleme önerileri

Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca bir yasa hazırlanmakta. Maketten ev alımlarında vatandaşın mağduriyetini önlemeye yönelik bir yasa.

Yasa çıkıncaya dek mağdur edilmiş olanlar için “geçmiş olsun” yahut “bir bardak soğuk su iç” demek durumunda kalmamak için yasayla mevcut mağduriyetlerin de giderilmesi gerekmekte.

Yasayla müteahhitlere teslim etmedikleri konutlar sebebiyle bir takım para cezaları, yahut tazminat niteliğinde mükellefiyetler getirilmekte.

Bu durumu mağdurlar açısından oldukça sakıncalı görüyorum. Şöyle ki;

Genel olarak adi nitelikte (noterden onaylanmaksızın) yapılan Gayrımenkul Satış Sözleşmeleriyle peşin yahut senet imzalamak suretiyle vadeli olarak daire satın alan kişilerin mağduriyet noktası, müteahhidin kendilerinden topladığı paralarla (sermaye ile) inşaatı yürütememesi neticesinde inşaatların yarım kalmasından kaynaklıdır.

Haberlerde de şahit olduğumuz üzere en sağlam olduğunu düşündüğümüz, güven telkin eden İnşaat Şirketleri dahi iflaslarını istemiş, istemeyenlerden büyük bir kısmı ticareti terk etmiş, kaçmış, batmış durumdalar.

Söz konusu yüklenicilerin yarım bıraktıkları inşaatlar sebebiyle devlete yüklü cezalar / tazminatlar ödeyecek olmaları, aynı müteahhide paralarını kaptırmış olan vatandaşların alacaklarını tahsil etme noktasında ikinci kez mağdur edilmesi anlamına gelecektir.

Ödeme gücü olmadığından inşaatı tamamlamaktan acz içine düşmüş yükleniciye karşı devletin keseceği cezalar Amme Alacağı niteliğinde olacağından mağdurların alacaklarından daha öncelikli bir sıraya yerleşebilecektir ve esasında mağdurlar bu cezalar sebebiyle iyice batık hale gelmiş müteahhitten alacaklarını tahsil edemeyeceklerdir.

Önerilerim;

1- Müteahhitlere getirilecek cezaların / tazminatların mağdurlar lehine kullanılması konusunda da yasal düzenleme yapılması yönündedir. Bir yandan yüklenicilerden yasa gereği toplanacak paranın bütçeye irat kaydedilmeksizin bir havuza aktarılması, öte yandan ise ödemelerini, inşaatın durumunu, mağduriyetini belgelendirenlere havuzdaki paranın -hiç değilse garameten- paylaştırılması sosyal devlet olmanın da gereği olarak yapılmalıdır.

Yoksa zaten 5 lirası olan bir yükleniciden o 5 lirayı devletin ceza olarak alması, 5 lira alacağı olan mağdurun alacağına kavuşmasını engelleyici, dava yahut icra yoluyla dahi parasını tahsil edememe noktasında 2. bir mağduriyeti yaşatıcı nitelikte olacaktır.

2- Yüklenici ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapmış olan arsa sahibi yüklenicinin edimlerini yerine getirememesi halinde / sözleşmeye aykırılık durumunda sözleşmenin geriye yahut ileriye dönük olarak feshini isteyebilmektedir. Bu durumda müteahhitten daire satın almış olan kişiler arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmeye taraf olmadıklarından davada asli müdahil olamamakta, yükleniciye karşı ayrı bir dava açmak durumunda kalmaktadırlar.

Borçlar Kanunu ve Tüketiciyi Koruma Kanunu’nda getirilecek yeni düzenlemelerle, -gerek Noterde gerekse dava yoluyla- arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmenin geçmişe dönük olarak feshi halinde yüklenicinin arsa üzerine yaptığı imalat bedelinin kendisinden harici sözleşme ile daire satın alan kişilere -başka bir davaya gerek kalmaksızın- yükleniciye yaptıkları ödemeler nispetinde temliki gerektiği yönlü bir düzenleme getirmenin usul ekonomisi açısından da, yüklenicinin muvazaalı temlikler yapmasının önüne geçmesi açısından da faydalı ve gerekli olduğu kanısındayım. Böyle bir yasal düzenleme ile sözleşme fesholup arsa sahipleri yeni bir yüklenici ile inşaat tamamlama yahut kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıkları taktirde ilk yüklenicinin hak ve alacaklarını temlik almış 3. kişiler de (daire satın alan kişiler) yeni sözleşme uyarınca hak sahibi olabilecekler ve mağduriyetleri büyük ölçüde giderilmiş olacaktır.

Saygılarımla

  • “İşverenler ve İşletmeler İçin İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Danışmanlık Hizmetleri Rehberi”miz ilknursezgintemel@gmail.com adresinden talepte bulunan İşletmelere internet ortamında gönderilmektedir.
DİKKAT:
Randevu neticesinde avukatlarla yapılan görüşmeler danışmanlık ücretine tabidir.
İletişim bilgileri için tıklayınız
Danışmanlık hizmeti ve ücreti için tıklayınız