Almanya sigortalılık tarihi 18 yaşından önce ise

  • T.C. YARGITAY
  • 10.Hukuk Dairesi
  • Esas:  2013/9723
  • Karar: 2013/12554
  • Karar Tarihi: 05.06.2013

İŞLEM İPTALİ İSTEMİ – ALMAN RANT SİGORTASINA GİRİŞ TARİHİNİ İÇEREN YURT DIŞI SÜRELERİNİN YASA KAPSAMINDA USULÜNCE BORÇLANILMASIYLA MÜMKÜN OLUŞU – EKSİK İNCELEME – HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ

ÖZET: Dava yurt içi sigortalılık kayıt ve tescili bulunmayan … doğumlu davacının, Alman Rant Sigortasına giriş olan … tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti, borçlanma isteminin kanun kapsamında sayılması ve aksi kurum işleminin iptali, istemlerine ilişkindir. Bahsedilen yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, anılan Uluslararası sözleşme hükmünün uygulanabilmesi, Alman Rant sigortasına giriş tarihini içeren yurt dışı sürelerinin Yasa kapsamında usulünce borçlanılmasıyla mümkündür. Nitekim somut olayda da, Alman rant sigortasına … tarihinde giren davacı, yurt dışı sürelerinin, sosyal güvenlik bakımından değerlendirilmesi aşamasında Yasaya göre ancak on sekiz yaşın ikmai edildiği tarih olan … tarih ve sonrası süreyi borçlanmaya konu yapabilecektir. Şu halde, davacının Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihi, borçlanmanın varlığı halinde, on sekiz yaşın ikmal edildiği … tarihi olarak alınması mümkün olup, aksini öngören mahkeme kabulü hatalıdır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.(5510 S. K. m. 4)

Dava: Dava yurt içi sigortalılık kayıt ve tescili bulunmayan 28.03.1954 doğumlu davacının, Alman Rant Sigortasına giriş olan 11.05.1971 tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti, borçlanma isteminin 5510 sayılı Yasanın 4/1-a madde kapsamında sayılması ve aksi kurum işleminin iptali, istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davacı ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ş. Ö. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra ısın gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Karar: Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

1- Mahkemenin, henüz yapılmış bir borçlanma işlemi bulunmadan, sigorta başlangıcına ilişkin kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörmüştür.

Ancak anılan sözleşme hükmünün uygulanabilmesi; davacı tarafa yöntemine uygun şekilde verilecek mehille, Alman Rant sigortasına giriş olan 18 yaşın ikmal edildiği 28.03.1972 tarihini içerecek şekilde ve borçlanma talep tarihindeki şartlar çerçevesinde yurt dışı borçlanması, 5510 sayılı Yasanın 4/1-b madde kapsamında öngörülen sigortalılık niteliğinde olmak üzere, usulünce bağlanmalı ve borçlanmanın varlığı halinde, sigorta başlangıcına hükmedilmelidir.

2- Öte yandan kabule göre de; davacının sigorta başlangıcı, Uluslararası sözleşme hükmüne dayalı olarak 18 yaşın ikmal tarihi öncesi olan 11.05.1971 olarak kabul edilmiş ise de;

Türkiye Cumhuriyeti ile – Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına iş tarihi olarak kabul edileceğini öngörürken; Anayasamızın 90/son maddesi uyarınca da, yöntemince yürürlüğe konulmuş Uluslararası sözleşmeler kanun hükmünde olduğu gibi, normlar hiyerarşisi yönünden uluslararası sözleşme kurallarına uygulamada yasal güç tanınmakta ve bu kuralların uygulanma önceliği haiz bulunmaktadır.

Diğer yandan, yurt dışında bulanan Türk Vatandaşlarının yurt dışında geçirdikleri hizmet sürelerinin, sosyal güvenlikleri bakımından borçlanma suretiyle değerlendirebilme imkanı 22.05.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3201 sayılı Yasa ile mümkün hale gelmiştir. Anılan Yasanın amaç ve kapsamını belirleyen 1 nci madde hükmüyle, Türk Vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşım doldurduktan sonra Türk Vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu sureler aralında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik sureleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin., istek halinde 3201 sayılı Yasa hükümleri uyarınca sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilebileceğim öngörmüştür.

Bahsedilen yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, anılan Uluslararası sözleşme hükmünün uygulanabilmesi, Alman Rant sigortasına giriş tarihini içeren yurt dışı sürelerinin 3201 sayılı Yasa kapsamında usulünce borçlanılmasıyla mümkündür. Nitekim somut olayda da, Alman rant sigortasına 11.05.1971 tarihinde giren davacı, yurt dışı sürelerinin, sosyal güvenlik bakımından değerlendirilmesi aşamasında 3201 sayılı Yasaya göre ancak 18 yaşın ikmai edildiği tarih olan 28.03.1972 tarih ve sonrası süreyi borçlanmaya konu yapabilecektir.

Şu halde, davacının Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihi, borçlanmanın varlığı halinde, 18 yaşın ikmal edildiği 28.03.1972 tarihi olarak alınması mümkün olup, aksini öngören mahkeme kabulü hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı ile davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 05.06.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı

  • “İşverenler ve İşletmeler İçin İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Danışmanlık Hizmetleri Rehberi”miz ilknursezgintemel@gmail.com adresinden talepte bulunan İşletmelere internet ortamında gönderilmektedir.
DİKKAT:
Randevu neticesinde avukatlarla yapılan görüşmeler danışmanlık ücretine tabidir.
İletişim bilgileri için tıklayınız
Danışmanlık hizmeti ve ücreti için tıklayınız